Wandelroute Zuidelijke Grachten

Ontdek de statige grachten, winkel in de Negen Straatjes en bezoek een grachtenmuseum. Haal een gratis plattegrond met de route op bij het startpunt en bekijk de bezienswaardigheden op de route via je telefoon.

A. Het Grachtenmuseum

Het Grachtenmuseum Amsterdam

We beginnen bij Het Grachtenmuseum aan de Herengracht 386: het ideale startpunt voor een wandeling over de grachten. In 2010 is de Amsterdamse grachtengordel toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van Unesco en ter ere hiervan is dit museum geopend. In het monumentale pand reis je met een wervelende multi-mediatour door 400 jaar geschiedenis. Op de bel-etage zijn prachtige stijlkamers te bezichtigen, sommige met uitzicht op de indrukwekkende tuin. Het ruime pand werd in 1970 aangewezen als Rijksmonument.

Onze wandeling leidt je een klein stukje noordwaarts de Herengracht op. Hier is het bekende winkelgebied: De 9 Straatjes. Een van deze 9 straatjes is de Wolvenstraat, je gaat linksaf deze straat in. Steek de brug over de Keizersgracht over, ga rechtdoor op de Berenstraat en steek de brug over de Prinsengracht over. Links voor je zie je het Johnny Jordaanplein.

B. Johnny Jordaanplein

Johnhy Jordaanplein Amsterdam

Na het overlijden van Johnny Jordaan (1989) is met ingezameld geld een standbeeld van hem op de Elandsgracht geplaatst. In 1991 werd er een actie opgezet om dit stukje Jordaan ook naar deze volkszanger te noemen. Niet veel later was het Johnny Jordaanplein een feit. Later zijn er beelden van Tante Leen (1994), Johnny Meijer (1996), Manke Nelis (2005) en Bolle Jan en Mien Froger (2010) bijgevoegd. Het plein is onlangs gerenoveerd, er is een mooie speeltuin gekomen en het oude transformatorhuisje is weggehaald. Er zijn plannen om beelden van Willy Alberti en Koos Alberts toe te voegen.

Aan de andere kant van de Elandsgracht vind je het immens grote Antiekcentrum Amsterdam, waar je uren rond kan snuffelen tussen antiek en brocante. Ga zuidwaarts en volg de Prinsengracht. Op Prinsengracht 422 vind je Ellis Gourmet Burger: een adres waar je heerlijke kwaliteitshamburgers kunt eten. Het volgende stuppunt is op Prinsengracht 432-436.

C. Aalmoezeniersweeshuis

Aalmoezeniersweeshuis Prinsengracht

Het grote gebouw aan Prinsengracht 432-436 was van 1666 tot 1825 het Aalmoezeniersweeshuis. Hier kwamen de arme vondelingen en wezen terecht, van ouders die niet waren aangesloten bij een kerkgenootschap. Het begon met 800 kinderen, maar nog geen 15 jaar later was dit aantal al gestegen tot 1.300. Door vooral veel in te schikken en waar mogelijk uit te breiden wist men in 1807 maar liefst 2.554 kinderen te huisvesten. De leefomstandigheden waren slecht en veel kinderen waren ziek. Vanaf 1820 is men begonnen om de wezen te verhuizen naar het platteland. Na de ontruiming werd het pand omgebouwd tot Paleis van Justitie, later Gerechtshof. Inmiddels is het Gerechtshof verhuisd naar het Westerdok. Het enorme pand is voor maar liefst 61,3 miljoen euro verkocht aan een vastgoedontwikkelaar. Na een grootscheepse verbouwing komt er een tophotel in.

Aan de overkant (Prinsengracht 681-693) zie je zeven pakhuizen met identieke halsgevels, die de namen van de zeven provinciën van de Republiek dragen. Ze zijn in het begin van de 18e eeuw gebouwd en bijna helemaal in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Destijds werden de huizen gebouwd door Benjamin Dutry, koopman en bewindhebber van de Amsterdamse Kamer van de VOC. Het was heel bijzonder dat hij zoveel meters aan de gracht kon kopen om maar liefst zeven huizen naast elkaar te bouwen.

Ga verder op de Prinsengracht. Steek de Leidsestraat over. Bij de Spiegelgracht ga je over de brug en dan naar rechts. In deze buurt vind je veel galerieën en antiekwinkels. Vervolgens linksaf de Eerste Weteringdwarsstraat in. Het volgende stoppunt is op nummer 19-35.

D. Grill's Hofje

Grill's Hofje Amsterdam

Het Grill's Hofje, gesticht door echtpaar Anthonie en Elisabeth Grill en gebouwd tussen 1724 en 1726. Er waren 16 éénkamerwoningen verdeeld over twee verdiepingen. In elke woning woonden destijds twee vrouwen, maar halverwege de 19e eeuw werd dit aantal gehalveerd. Na de laatste restauratie bestaat het hofje uit 4 beneden- en 4 bovenwoningen. Het hofje is dagelijks open voor bezoekers van 07.00-19.00 uur. Respecteer alsjeblieft de rust van de bewoners.

Ga verder op de Eerste Weteringdwarsstraat en sla linksaf de Weteringstraat in. Vervolgens rechtsaf op de Prinsengracht. Steek de Vijzelgracht over en daarna de Reguliersgracht. Na de brug meteen linksaf de Prinsengracht over. Het plein aan de rechterkant is het volgende stoppunt

E. Amstelveld

Amstelveld Amsterdam

Het Amstelveld is een populair plein onder lokale bewoners met kinderen. Het ruime plein heeft een restaurant met een groot terras, een voetbalveldje en een kleine speeltuin. De grote bomen en de jeu de boulesbaan geven het plein een Franse sfeer, een oase van rust en schaduw op warme dagen. Elke maandag wordt hier een bloemen- en plantenmarkt gehouden en het Amstelveld is een fijne locatie voor kleinschalige evenementen, zoals Klassiek op het Amstelveld. Op Koningsdag is hier een vrijmarkt voor kinderen. Het grappige standbeeldje stelt marktkoopman Kokadorus voor, die bretels verkoopt: "Zo goed! Om je schoonmoeder aan op te hangen!".

Ga achter de Amstelkerk de Kerkstraat in naar rechts. Deze straat ligt precies tussen de Keizersgracht en de Prinsengracht en is destijds gebouwd zodat de grachtenpanden een achteringang hadden voor de paardenkoetsen. De Kerkstraat zou oorspronkelijk 4 kerken met elkaar verbinden, hiervan zijn echter alleen de Amstelkerk en de Oosterkerk gebouwd. Loop door tot het water van de Amstel: het volgende stoppunt bevindt zich vlak voor je.

F. Magere Brug

Magere Brug over de Amstel

De Magere Brug over de Amstel was vroeger gemaakt van hout en is vele malen vervangen en gerenoveerd. De huidige brug voldoet aan de eisen van onze tijd maar is daardoor eigenlijk niet zo 'mager' meer. De brug figureert o.a. in de James Bondfilm Diamonds Are Forever. De 1.800 gloeilampen die de brug 's avonds verlichten, zijn in 2011 allemaal vervangen door ledlampen. Aan overkant van de Amstel zie je rechts Theater Carré en links het museum Hermitage Amsterdam, een offiële dependance van de Hermitage in Sint Petersburg.

Ga linksaf op de Amstel, steek de brug over de Keizersgracht over en ga linksaf de Keizersgracht op aan de onevenzijde. Je steekt de Utrechtsestraat over en vervolgt je weg op de Keizersgracht. Op de Reguliersgracht naar rechts. Het volgende stoppunt herken je direct aan het grote standbeeld.

G. Thorbeckeplein

Thorbecke op het Thorbeckeplein Amsterdam

Dit pleintje ligt naast het bekende Rembrandtplein en is vernoemd naar de liberale politicus Johan Rudolph Thorbecke, die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de vastlegging van onze grondwet. Vanaf de brug in zuidwaartse richting kijk je op de Reguliersgracht, waar je maar liefst 7 bruggen achter elkaar ziet. Vooral in de avond als de bruggen verlicht zijn is dit een prachtig gezicht.

Rechtsachter het Thorbeckeplein bevindt zich het bekende Rembrandtplein. In het midden van het plein staat een immens groot standbeeld van Rembrandt. Aan het Rembrandtplein bevindt zich hotel NH Schiller, met de gelijknamige Brasserie, die prachtig is ingericht in art deco stijl. Het gebouw werd in 1886 eigendom van George Schiller. De schilderijen van zijn zoon Frits Schiller hangen nog steeds aan de muur in het prachtige pand en laten het lijken op een museum. Sinds 2000 valt het hotel onder de Spaanse keten NH Hotels.

Ga linksaf de herengracht op en sla vervolgens linksaf de Vijzelstraat op. Het volgende stoppunt bevindt zich aan de overkant op de Vijzelstraat, op nummer 32.

H. Stadsarchief

Stadsarchief Vijzelstraat Amsterdam

De Vijzelstraat was hier vroeger slechts 7 meter breed. Eigenaars van de panden werden aan het begin van de 20e eeuw onteigend en zo werd de straat uiteindelijk maar liefst 22 meter breed. De Vijzelstraat is een belangrijke verkeersader in de stad, en om telkens weer te voldoen aan eisen van de nieuwe tijd, is de straat constant 'in beweging'. Ook de veelbesproken Noord Zuidlijn loopt onder de Vijzelstraat. Al in 2003 werd gestart met de bouw en nadat de opleverdatum een aantal keer is uitgesteld, werd deze metrolijn dan eindelijk geopend op 22 juli 2018. Aan Vijzelstraat 32 vind je gebouw 'De Bazel', zo geheten omdat het geldt als het belangrijkste werk van architect Karel de Bazel. Oorspronkelijk werd het gebouw 'De Spekkoek' genoemd, je kunt wel zien waarom. In het enorme gebouw zat tot 1999 een hoofdkantoorvestiging van ABN Amro. Toen de bank verhuisde naar de Zuidas, nam het Stadsarchief haar intrede, tegenwoordig geopend dinsdag t/m zondag om de archieven te raadplegen. Er is ook een Stadsboekwinkel met boeken over Amsterdam en op afspraak worden rondleidingen door het prachtige gebouw gegeven.
Foto door Maarten Jüngen

Ga verder op de Vijzelstraat en ga de 1e rechts de Keizersgracht op. Steek de Nieuwe SPiegelstraat over en vervolg je weg. Ga rechtsaf de Leidsestraat in. Het volgende stoppunt zie je om je heen als je op de brug over de Herengracht staat.

I. Gouden Bocht

Gouden Bocht

Het gedeelte tussen de Vijzelstraat en de Leidsestraat is het meest chique gedeelte van de Herengracht. Vroeger woonden hier de rijkste kooplieden van Amsterdam, maar tegenwoordig zijn er vooral kantoren gevestigd. Eén van de grootste panden aan Herengracht 475 is het Huis de Neufville. Het perceel kwam in 1665 in eigendom van koopman Denys Nuyts, die er 3 huizen op liet bouwen. Het middelste en grootste huis werd in 1730 door de familie verkocht voor 70.000 gulden (ca. 31.000 euro). In de loop van de tijd is het pand vele malen verbouwd en gerenoveerd en heeft een prachtige tuin in Lodewijk XIV stijl.

Ter hoogte van Herengracht 486 kun je op de boot stappen van de Amsterdam Circle Line, waarbij je kunt kiezen voor een rondvaart van 1,5 uur of een hop on hop off ticket voor 24 uur.

Ga rechtdoor op het Koningsplein. Je passeert de Reguliersdwarsstraat en gaat rechtdoor. Direct aan de rechterkant zie je het volgende stoppunt: De Bloemenmarkt.

J. Bloemenmarkt

Bloemenmarkt Amsterdam

Tegenwoordig een toeristische attractie waar voornamelijk bloembollen en souvenirs worden verkocht - maar tóch een markt met een lange geschiedenis! In 1883 moest de bomen- en plantenmarkt op de Sint Luciënwal verhuizen toen de Nieuwezijds Voorburgwal werd gedempt. Dat was onvermijdelijk, want de bloemen en planten werden over het water aangevoerd. De ondernemers van de Bloemenmarkt moeten zich houden aan regels van de Gemeente; alles wat zij verkopen moet te maken hebben met bloemen of planten. Souvenir- en kaaswinkels in omliggende panden profiteren van de aantrekkingskracht van De Bloemenmarkt.

Vanaf het Koningsplein leidt de Heiligeweg naar de bekendste winkelstraat van Nederland: de Kalverstraat. De Heiligeweg wordt zo genoemd omdat hij vroeger leidde naar de Kapel ter Heilige Stede, waar zich in 1345 het Mirakel van Amsterdam voltrok. Kortgezegd was dit een onverklaarbare zelfverplaatsing van een heilige hostie, die tot twee keer toe naar de Oude Kerk werd gebracht maar op mirakuleuze wijze telkens terugkeerde naar een woning op de Kalverstraat.

Ga terug op het Koningsplein, steek de brug over de Herengracht over en ga naar rechts. Je bent weer bij het het begin van de wandeling, het Grachtenmuseum.