Echo's van de Groote Oorlog

Theo thijssen

Locatie: Theo Thijssen Museum
Datum: vanaf 11 november 2017 

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was Nederland neutraal, maar de oorlog bleef hier niet zonder gevolgen. Honderdduizenden Nederlandse mannen werden gemobiliseerd en ruim een miljoen berooide Belgische vluchtelingen staken de grens over. Naarmate de oorlog langer duurde, zorgden prijsstijgingen en schaarste aan levensmiddelen en brandstof voor groeiende sociale ellende. Meermalen openden militairen in Amsterdam het vuur op rode demonstraties.

Ook de Amsterdamse schoolmeester Theo Thijssen (1879-1943) werd in augustus 1914 onder de wapenen geroepen. Deze tentoonstelling laat zien hoe hij en andere schrijvers uit zijn tijd in hun werk terugkeken op de oorlog waaraan Nederland niet deelnam. Op zaterdag 11 november om 16.00 uur werd de tentoonstelling geopend door prof.dr. Ben Schoenmaker, hoogleraar militaire geschiedenis in Leiden en directeur van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. Hij promoveerde op een boek over de relatie tussen krijgsmacht, politiek en maatschappij tussen Belgische afscheiding en Eerste Wereldoorlog.

Schrijvers over de oorlog

Het is een bont gezelschap: die literatoren die over de oorlog en zijn gevolgen schreven. Om met Theo Thijssen te beginnen: in het satirische weekblad 'De Notenkraker' schreef hij gemoedelijke humoristische schetsen over het Hollandse soldatenleven, uit eigen ervaring als gemobiliseerde korporaal in Fort Uithoorn. Sarcastischer deed dat Thijssens jonge vriend A.M. de Jong (gelegerd in Amsterdam-Noord en later De Harskamp) in zijn 'Notities van een landstormman', gepubliceerd in dagblad Het Volk, en later zijn boek 'Frank van Wezels roemruchte jaren', een hilarische bespotting van het militairisme. Daarin beschreef hij ook het Aardappeloproer, net als later Jan Mens, een andere vriend van Thijssen, in het slotdeel van zijn romancyclus over kroegbazin Griet Manshande. En evenals bijvoorbeeld socialist Jef Last, in zijn roman 'Partij remise'. Ook de strijd aan het front en de revolutionaire emoties van november 1918 vonden hun weerslag in de Nederlandse literatuur, o.a. in verhalen en gedichten van Herman Gorter, Maurits Dekker en Willem van Iependaal. In de tentoonstelling worden die jaren natuurlijk niet alleen tekstueel weer tot leven geroepen, maar ook met foto’s, spotprenten en voorwerpen, deels geleend van het Amsterdam Museum.

Openingstijden Theo Thijssen Museum

Donderdag t/m zondag van 12.00 uur tot 15.00 uur
Kijk hier voor meer informatie over het Theo Thijssen Museum.

Amsterdam Oude Stad logo

Nieuwezijds Voorburgwal 264
1012 RS Amsterdam
T 020 - 62 38 622
info@amsterdamoudestad.nl