Schamerkat

SchamerkatLocatie: Hermitage Amsterdam
Data: 28 maart 2019 t/m 5 januari 2020

Op woensdag 27 maart presenteerde ABN AMRO Kunstprijswinnaar Helen Verhoeven haar tentoonstelling Schamerkat in de Hermitage. De tentoonstelling is te beschouwen als één grote installatie, waarmee Verhoeven reageert op de huidige jubileumtentoonstelling 'De schatkamer!'.

De tentoonstelling 'De schatkamer!' bestaat uit topstukken uit de collecties van de Hermitage St.-Petersburg. In die collecties ligt de nadruk op schoonheid en creativiteit, wereldwijd en door alle eeuwen heen. Dat inspireerde de Helen Verhoeven (1974) om een eigen, zeer diverse microverzameling te maken, bestaand uit zowel grote als kleine schilderijen, glas-in-loodwerken, neonkunst, textiel, keramiek, stopmotion-film en sculpturen. Maar met de ‘woordspeling’ Schamerkat roept ze ook andere associaties op: de titel doet denken aan schaamte en schemer en de donkere kant van het bestaan.

Zo wijst Verhoeven via de titel op de keerzijde van de verzamelingen: decadentie en hebberigheid. En ook op de keerzijde van universele thema’s als macht, vrouwelijkheid, geboorte en relaties, die ze in haar werken aanstipt. Daarin balanceert ze voortdurend tussen ernst en absurditeit. In Schamerkat vermengt Verhoeven persoonlijke gebeurtenissen en emoties met historische, mythologische en Bijbelse iconografie. Daarbij handelt ze sterk associatief. Typerend voor haar manier van werken is dat ze het onbewuste veel ruimte geeft; juist in misinterpretaties van de werkelijkheid ligt voor Verhoeven het ultieme moment van creatie. Zo is de Griekse vruchtbaarheidsgod Priapos die zijn penis weegt, voor Verhoeven een metafoor voor machtsverhoudingen in relaties. Een antiek beeldje van Herakles vormde de aanleiding voor een schilderij van oermannen die een vuurtje uitplassen. En verwarrende gevoelens rondom seksualiteit en vruchtbaarheid leidden tot een surrealistische stopmotion-film van een vrouw die haar vrucht in worstjes uitbraakt. Verhoeven schept in deze tentoonstelling een soort overkoepelende kosmos met lichtgevende hemellichamen en een neonwerk van de zon waarin de werken op associatieve manier met elkaar zijn verbonden. Hoewel nooit eenduidig te interpreteren, zijn ze altijd terug te voeren op eeuwige thema’s als schoonheid, vruchtbaarheid en de dood, die zo opnieuw betekenis krijgen.

Helen Verhoeven

Helen Verhoeven (Leiden, 1974) studeerde aan het San Francisco Art Institute (1992–96) en de New York Academy of Art (1998-2001). Later nam ze deel aan een residency aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam (2005–07). Verhoevens werk is getoond in nationale en internationale solo- en groepstentoonstellingen, in onder meer het Bonnefantenmuseum in Maastricht (2018), Statements Art Basel in Bazel (2018), het Centraal Museum in Utrecht (2017), de Saatchi Gallery in Londen (2013) en Wallspace in New York (2012). In 2015 voltooide ze een groot schilderij in opdracht van de Hoge Raad der Nederlanden. In 2010 werd haar de tweejaarlijkse Wolvecampprijs toegekend, in 2008 de Koninklijke Prijs voor Schilderkunst. Verhoeven woont en werkt in Berlijn.

Amsterdam Oude Stad logo

Nieuwezijds Voorburgwal 264
1012 RS Amsterdam
T 020 - 62 38 622
info@amsterdamoudestad.nl